Tôi luôn nghĩ rằng, để trở thành một người điều hương có chiều sâu, tôi cần phải học cách thấu cảm với từng nguyên liệu, như cách ta tìm hiểu một con người.
Mỗi nguyên liệu đều mang trong mình một cá tính riêng, với những đặc tính, sắc thái và khả năng biểu đạt khác nhau. Trong một bản hương, dù hiện diện ở tỷ lệ rất nhỏ hay giữ vai trò chủ đạo, mỗi chất liệu đều cần có vị trí và thời khắc riêng để tỏa sáng.
Với tôi, điều hương không chỉ là nghệ thuật của sự kết hợp, mà còn là nghệ thuật của việc biết lấy bớt đi. Đôi khi, điều khiến một bản hương trở nên đẹp hơn không phải là thêm vào một nguyên liệu, mà là lược bỏ một yếu tố để những chất liệu còn lại có thêm không gian để hiện diện. Giống như âm nhạc cần những khoảng ngân, hay hội họa cần những khoảng trống (negative space) để màu sắc và đường nét có chỗ chuyển mình, một bản hương cũng cần những khoảng thở của riêng nó.
Điều khiến tôi say mê ở các nguyên liệu là chúng không bao giờ chỉ có một sắc thái duy nhất. Mỗi chất liệu vừa mang bản sắc riêng, vừa có thể thấp thoáng những âm hưởng tưởng chừng thuộc về một chất liệu hoàn toàn khác. Tôi có thể ngửi thấy trong hương đào nét khô đắng gợi liên tưởng đến da thuộc, và ngược lại, trong da thuộc cũng có những sắc thái ngọt mơ của đào.
Những mối liên hệ ấy không phải lúc nào cũng hiển hiện ngay từ đầu. Chúng đôi khi nằm ở những khía cạnh rất nhỏ, bị che khuất bởi đặc tính nổi bật hơn của nguyên liệu. Càng ngửi, càng học và ghi nhớ từng sắc thái, tôi càng muốn đi sâu vào những khía cạnh ít được chú ý ấy, tìm kiếm những sự tương đồng, đối lập hay những khả năng chuyển tiếp mà ban đầu có thể không dễ nhận ra. Điều đó, có lẽ, tôi chỉ ngộ ra khi ở bên cạnh một nguyên liệu đủ lâu.
Qua nhiều năm thực hành, bảng hương (scent palette) đối với tôi đã trở thành một thế giới thân thuộc, nơi mỗi chất liệu mang theo những hiểu biết, liên tưởng và ký ức được tích lũy theo thời gian. Mối quan hệ ấy không chỉ được xây dựng từ kiến thức hay kỹ thuật, mà còn từ chiêm nghiệm, lòng kiên nhẫn và tình yêu rất riêng dành cho nguyên liệu. Tôi nghĩ rằng chính sự thân thuộc ấy cho phép người điều hương tiếp tục khám phá những khả năng mới ngay trong những chất liệu tưởng chừng đã quá quen thuộc.
Ký ức và thế giới quan chính là mã code để làm nên DNA của nghệ sĩ trong bất cứ lĩnh vực nào. Với tôi, có lẽ đó là hoài niệm được kể bằng sắc thái đôi khi tiếp diễn, đôi khi tương phản và đối lập trong biểu đạt mùi hương.
