Mãi khi ở Nhật, tôi mới thoả để ngắm và ngửi Linh Lan. Loài hoa nhỏ bé, trắng muốt rũ mình xinh xắn như những chiếc chuông nhỏ xíu, còn được biết đến với cái tên Lily of the Valley, hay Muguet. Người Nhật thì gọi là “すずらん” (Suzuran). Tôi nhớ những ngày bước dạo trên con phố cạnh công viên gần nhà, khứu giác bất chợt bắt được một mùi hương khẽ khàng thanh khiết, nếu chịu khó nép người khẽ cúi xuống và tìm kiếm, sẽ không khó để bắt gặp linh lan lém lỉnh ẩn nấp đâu đó trong những xanh tươi của tháng 5. 

Những đoá Linh Lan

Người ta vẫn hay nói Linh Lan là loài hoa của tháng 5. Vào ngày đầu tháng, họ trao nhau những bó linh lan thơm ngát như một lời chúc may mắn. Lady Diana, Kate Middleton, và nàng thơ trong Breakfast at Tiffany’s – Audrey Hepburn (ảnh từ trái sang phải) cũng chọn chính loài hoa này làm bó hoa cưới như một nguyện ước tình yêu.

Linh lan cũng chính là “lucky charm” và là loài hoa yêu dấu của Christian Dior. Christian Dior vốn nổi tiếng là người khá… mê tín và tin vào sức mạnh tâm linh, mặc cho người đời ca ngợi về tài năng và gu thẩm mỹ của mình, ông vẫn luôn cho rằng số mệnh mình gắn liền với hai chữ “may mắn”. Cũng vì thế mà ông yêu quý, và thậm chí ngưỡng mộ Linh Lan đến nỗi ưu ái thiết kế một nhà kính đặc biệt cho khu vườn Linh Lan, và đưa loài hoa ấy vào những bước đi sau váy áo của người mẫu trong các bộ sưu tập tuyệt đẹp trên sàn diễn.

Ở thời điểm hiện tại, đã có quá nhiều nước hoa mang mùi hương của Linh Lan. Nhưng nốt hương gây thương nhớ nhất, tôi vẫn luôn yêu Diorissimo – mùi hương gắn liền với Edmond Roudnistka – perfumer tài năng và người bạn đồng hành Christian Dior – một người yêu Linh Lan đến kỳ lạ. Tầm nhìn của Christian Dior, tài năng của Edmond Roudnistka, và tình yêu Linh Lan của cả hai đã khiến Diorissimo trở thành mùi hương nước hoa huyền thoại. Issimo trong tiếng Ý nghĩa là “very”… Diorissimo – hàm ý một mùi hương “rất Dior” – mang trọn DNA mà nhà sáng lập Christian Dior muốn gửi gắm.

Những hình ảnh hiếm hoi của Edmond Roudnitska và Christian Dior

Linh Lan vốn là loài hoa không thể lấy được tinh dầu trong thiên nhiên, dẫu mùi hương của nó đẹp như thế. Trong vắt như sương sớm, chút xanh non, lại ngọt ngào hoa trắng. Để tạo được mùi hương của Linh Lan, cách duy nhất là sử dụng những aroma chemicals, và bằng tất cả sự nhạy bén của khứu giác ghi nhớ vào não bộ, các perfumer tạo ra nốt hương Linh Lan theo cách của riêng mình. Và đó là cách mà Edmond Roudnitska đã làm trong suốt những năm từ 1953 – 1955. Ông dành nhiều giờ cho những buổi sáng bên đoá Linh Lan trong khoảnh sân của mình, để những đoá hoa ru hương khứu giác, và vẽ Linh Lan theo cách riêng. Không có con số nào được bật mí là ông đã thử với công thức đó bao nhiêu lần, nhưng với mỗi perfumer, sẽ có khoảnh khắc mà chắc chắn họ nhận ra bức tranh hương trong đầu và bản hương trên bàn làm việc khớp hoàn hảo cùng nhau, mà dừng lại. Một buổi sáng, Edmond Rounitska đến vào gửi bản hương Linh Lan  cho Christian Dior ngửi, và đến hôm nay, thì đó vẫn là mùi hương Linh Lan đẹp tinh khôi sau ngần ấy thời gian.

Edmond Roudnitska

“This is a pure lily of the valley scent that has the fragrance of the woods in which it is found and the inimitable feeling of spring time.” – Edmond Roudnitska –

Linh Lan – trong cọ hương của Edmond Roundnitska – còn được điểm xuyết bởi sắc xanh của hoa hyacinth, chút cây trái của jasmine và ấm ngọt của đàn hương ấm áp. Diorissimo là nước hoa soliflore khiến người ta ngạc nhiên nhất ngày đó. Giữa những lavender, rose, violet vốn đã bão hoà và quen thuộc, Lily of the Valley ôm trọn vẹn mùa xuân xanh ngát trong lọ hương sóng sánh. Tấm poster quảng bá cho mùi hương là giản dị với hình ảnh cô gái lưng trần ôm bó Linh Lan từ phía sau. Spring time. Xuân thì. 

Diorissimo – Poster năm 1956

Diorissimo – Vintage bottle 1956

Trước Diorissimo, Edmond đã từng tạo những mùi hương tên tuổi cho Dior. Trong đó phải nhắc đến Diorama và Eau Fraiche. Cả sự nghiệp của Edmond Roudnitska không có nhiều mùi hương, nhưng đó đều là những mùi hương classic khó thay thế được mà vẫn được yêu mến đến tận bây giờ.

Diorissimo được ra mắt vào năm 1957, chỉ một năm trước khi Christian Dior qua đời. Người ta kể rằng trong đám tang của ông, Linh Lan trắng được đặt trắng cả nơi ông nằm nghỉ. Có lẽ chính mùi hương của Linh Lan sẽ hiện thân thiên sứ mà chắp cánh cho ông đến thiên đàng.

Tháng Năm rồi, thánh thót những giọt Linh Lan rơi…

Sài Gòn, 1/5/2020 

Rei Nguyễn